The Godmother of all MTB's [wielset binnen pag 4]

Stel jezelf hier voor. Tevens geven we jullie hier de gelegenheid om je materiaal te showen.
User avatar
Jamis Diablo
Mountainbiker
Posts: 88
Joined: Thu 05 Jul 2007 18:03
Location: Duivels
Contact:

The Godmother of all MTB's [wielset binnen pag 4]

Post by Jamis Diablo »

Ik heb al veel projecten hier laten zien, sommige met meer info ene foto’s dan de andere, maar dit wordt een (voor mij i.i.g.) heel speciale en zal ik daarom veel uitgebreider omschrijven.
Ik hoop dat jullie dit met plezier zullen lezen en volgen. :-)

De aanleiding
Mijn eerste MTB kocht ik toen ik 16 was, in 1991.
Het werd na lang wikken en wegen en vooral veel kwijlen bij niet betaalbare fietsen een Nederlandse klassieker, de Batavus Buster. :-)
Echt mountainbiken over uitgezette routes was er toen nog niet bij, we fietsten gewoon de hele dag bij ons door de buurt.
Ik woonde aan de rand van een bos, dus daar fietsten we veel, maar ook door weilanden, maisvelden, op en af alle trappen die er te vinden waren.
We bouwden bulten om over te springen en reden de helft van de tijd op het achterwiel. :-D
Met andere woorden, dat was een erg leuke tijd waarbij mijn MTB echt een verlengstuk van mij was.

Toen ik rond de 30 was (8 jaar geleden) keek ik naar oude foto’s waar ik met mijn Buster op stond en ging op zoek naar de fiets die zo verbonden was met deze mooie tijd.
In die zoektocht kwam ik op een paar sites van andere retro liefhebbers en ik was verkocht.
Ik was meteen weer erg gecharmeerd door de simpele techniek, mooie dunne stalen frames en het gevoel van vroeger.
De jaren daarna heb ik een stuk of 60 retro fietsen gehad, aan gesleuteld, mee gereden, gepimpt en sommige weer verkocht.
Vooral het zoeken naar onderdelen, sleutelen en het lezen op de fora werd echt een verslaving.
De laatste tijd heb ik er door gebrek aan ruimte en tijd, en omdat ik geld nodig had ivm een scheiding, bijna alle fietsen verkocht.
De enige die ik nog heb zijn de naamgever van mijn nickname uit ’98 en een stalen exemplaar uit ’90.
Binnen twee jaar tijd van circa 20 fietsen naar twee was wel erg cold turkey, dus ik heb mijzelf één nieuw project gegund.

Door de jaren heen is mijn interesse in retro bikes veranderd van fietsen van begin jaren ’90 naar steeds ouder, tot begin jaren ’80.
Als je interesse naar de eerste exemplaren verschuift, leer je ook steeds meer over de oorsprong van de MTB, zoals de eerste productie fietsen (Stumpjumper) en de voorlopers daarvan.
Uiteindelijk kom je bij de moeder van de MTB; de Clunker.
De eerste Clunker die ik zag was op Retrobike, het leek op een oude BMX die ik ooit had gehad, maar dan met grote wielen.
Ik was wel erg geïnteresseerd in deze oer MTB en begon er meer over te lezen.
Verhalen over mannen die met een groep vrienden voor de lol zo hard mogelijk een berg af knalden, erg herkenbaar :-)

Na al dat leeswerk begon er iets te kriebelen en wist ik dat ik ooit zo’n fiets zou opbouwen.
Het is echter wel wat lastiger om aan onderdelen te komen dan van de gemiddelde fiets en ze zijn ook redelijk aan de prijs.
Toen ik drie weken geleden weer eens op Ebay aan het zoeken was, kwam ik het perfecte frame tegen voor een Clunker en voor ik het wist, had ik op Buy It Now gedrukt.
Nu zat ik er aan vast en moest het er maar van komen, de zoektocht naar de andere onderdelen was gestart.
Het frame is vorige week binnen gekomen en een aantal spullen zijn gekocht en onderweg.
Het bouwen kan beginnen!

De geschiedenis van de MTB
De reden waarom ik dus een replica van deze MTB ga maken, is omdat de oorsprong van onze mooie sport hieruit is ontstaan.
Ik zal in het kort proberen de geschiedenis van de MTB te beschrijven, voor degene die deze niet kennen.
Er zijn best veel verschillende verhalen over te vinden op internet, vooral over degene die de ‘eerste’ MTB heeft ontwikkeld.
Ik denk dat onderstaande de meest geaccepteerde geschiedenis is.

Rond 1975 waren in Californie, Marin County meerdere groepen vrienden actief die voor de lol met meer of minder omgebouwde fietsen zo hard mogelijk van een berg af knalden.
Als basis werd vaak een ‘balloon bike’ uit de jaren 40 of 50 genomen, omdat deze frames bekend stonden als bombproof.
Het waren fietsen zonder versnellingen en met een terugtrap rem, heel erg basic dus.

Erg coole gasten toen :-D

Image

Een aantal groepen begonnen tegen elkaar te racen en uit die races kwam de behoefte aan beter en sneller materiaal.
Er werden versnellingen en betere remmen gemonteerd en stevigere onderdelen, omdat sommige snel kapot gingen.
Volgens de overlevering was Gary Fisher de eerste die de MTB op een hoger plan tilde door heavy duty trommel remmen i.c.m. motor remhandels en een crank met drie versnellingen te monteren.
Deze fiets wordt door velen gezien als de moeder der MTB’s en is het voorbeeld voor mijn project. :-q

Image

Gary Fisher was vrienden met o.a. Alan Bond, Joe Breeze, Charlie Kelly en Otis Guy, namen die veel hebben betekend of nog steeds betekenen voor de sport.
Gary, Charlie en Alan gingen in één huis wonen en reden veel samen en daardoor ontstond er een groep om hen heen die de fietsen van Gary erg interessant vonden.
Alan was de eerste die op grotere schaal Clunkers ging bouwen, hij had een partij van 100 Schwinn frames gekocht en spoot deze in de originele kleuren, bouwde ze op en verkocht ze aan de steeds groeiende groep fietsers.
Dit waren dus eigenlijk de eerste in productie gebouwde MTB's.
Omdat er steeds meer mensen op dit soort fietsen gingen racen en onderling wat wedstrijden gedaan werden, gingen Charlie en Alan georganiseerde wedstrijden organiseren.
Ze noemden ze Repack naar de erg steile afdaling op Mount Tam, na die afdaling moest je de remvoeringen van de trommelremmen vervangen, vandaar de naam.

Image

De wedstrijden gingen door tot halverwege de jaren 80 en de fietsen bleven zich evalueren.
Er was vooral behoefte naar een lichter en sterker frame, omdat de Clunker over de 20 kg woog.
Het eerste MTB specifieke frame werd in 1978 in opdracht van Charlie gemaakt door Joe Breeze, daarna begon ook Tom Ritchey op grotere schaal frames te bouwen.

V.l.n.r.: de Alan Bonds Clunker, Charlie Kelly's Breezer #2, Mike Castelli's Jeffrey Richman, Gary Fisher's Ritchey #2.

Image

De eerste fietst die echt in serie werd geproduceerd was de Stumpjumper in 1981, maar dat is voor mijn project veel te modern :-)
Last edited by Jamis Diablo on Sun 08 Dec 2013 21:20, edited 2 times in total.
User avatar
Jamis Diablo
Mountainbiker
Posts: 88
Joined: Thu 05 Jul 2007 18:03
Location: Duivels
Contact:

Re: The Godmother of all MTB's

Post by Jamis Diablo »

Het project
Voor dit project dient de Clunker van Gary dus als voorbeeld. Alan heeft een site waarop hij zijn Clunkers laat zien met een goede omschrijving van alle benodigde onderdelen en tips.
Hij heeft een tijdje geleden een 100% replica gemaakt van de Gary fiets, waar ik mijn inspiratie voor dit project vandaan haal.
Het uiteindelijke plaatje met onderdelen moet er dan zo uit komen te zien:

Image

Image

Meer foto’s hier:

http://www.clunkers.net/garyf/garyf.html" onclick="window.open(this.href);return false;

De Clunkers werden opgebouwd met de sterkste en lichtste onderdelen uit die tijd, qua versnellingen zijn het racefiets onderdelen.
Remmen zijn van een tandem en overige onderdelen van een BMX.
Ik heb hieronder alle onderdelen op een rijtje gezet en wat info er bij gezet.
Als ik de onderdelen heb gekocht zal ik er een foto van posten, dus deze post zal steeds actueel blijven.

Frameset
Frame: Schwinn Excelsior DX
Vork: Schwinn DX
Headset: Tange 1” BMX
BB: Shimano trapas met Oddysey lagers

Wielen
Velgen: Schwinn S2
Naven: Union drum brakes uit een Schwinn tandem
Banden: ?

Groupset
Crank: TA Specialites Cyclotourist 30-40-50
Pendalen: KKT
Shifters: Suntour Mighty
Voor derrie: Suntour Cyclone
Achter derrie: Suntour Cyclone

Overig
Stuurpen: Ashtabula BMX
Stuur: Wald longhorn
Remhandles: Honda 305 motorbike levers
Zadel: Brooks B72
Zadelpen: Koskis alu
Zadelpenklem: Campagnolo QR

Frame
Het frame dat Gary gebruikte was een Schwinn Excelsior DX uit 1940.
Dit was het sterkste frame wat voor dit soort fiets geschikt was.
DX frames zijn behoorlijk zeldzaam en in goede staat met de originele lak zijn ze ook erg prijzig.
En er zijn niet veel Ebay verkopers die naar Nederland versturen.
Dus toen ik deze zag staan voor een schappelijke prijs en lage verzendkosten heb ik niet lang getwijfeld.
De originele lak zit er niet meer op sinds een aardig tijdje, dus er zit vliegroest over het hele frame.
Het is oppervlakkige roest die makkelijk te verwijderen is, de bottem bracket en balhoofdbuis zijn roestvrij en de zadelpen zat nog los, dus qua montage geen probleem.
Ik ben op zoek naar een bedrijf dat een frame chemisch kan ontroesten, dus als iemand een adres weet?
Het frame wordt daarna in de originele kleuren gespoten.

Image

Vork
De vork is ook een Schwinn DX uit 1940, de perfecte match voor het frame.
Deze vond ik vrij snel na het frame en is nu nog onderweg, verwachte aankomst datum is 25-11.
Deze heeft ook wat roest, een stuk minder dan het frame, maar wordt ook chemisch gestript en opnieuw gespoten.
De truss rods zitten niet op de Gary fiets, maar laat ik wel opnieuw verchromen zodat ik ze kan gebruiken.
Zie wel of ik ze er op zet, het schijnt het duiken bij remmen goed tegen te gaan.

Image

Headset
De headset is een BMX type voor extra sterkte.
Het is een NOS Tange 1” die op dit moment ook onderweg is vanuit de USA.

Image

Bottem bracket
De BB is een Shimano trapas met Oddysey lagers, ik heb deze nog niet op Ebay gevonden en met mij nog even in verdiepen welke type’s het precies zijn.

Wielen
Velgen:
De velgen zijn van een Schwinn balloon bike, type S2. Het zijn 26” velgen, maar wel met en speciale diameter waar alleen specifieke balloon banden op passen.
Er is gekozen voor dit oude type (jaren 40 en 50) omdat in de jaren erna de balloon tyres niet meer werden gebruikt en op een MTB een beetje volume in de band en sterke velgen wel zo prettig is.
Het nadeel van deze zijn dat het stalen velgen zijn, de eerste alu velgen (zoals Araya 7X) kwamen twee jaar later pas uit.
Qua gewicht dus niet ideaal…
Velgen in goede staat zijn vrij lastig te vinden en zeker aan de prijs.
Ik blijf goed zoeken naar een mooie deal, en wielen hoeven pas als laatste op een fiets, dus heb nog wel even de tijd.

Naven:
De naven/remmen die Gary gebruikte waren trommel remmen van een Schwinn tandem, want die hadden de meeste remkracht.
Het merk is Union en zijn erg zeldzaam, ik verwacht dat dit het meest moeilijke onderdeel wordt van deze fiets.
Er zijn een aantal andere merken die deze in licentie maakten, misschien moet ik hiervoor maar de makkelijke weg kiezen.

Banden
Ik weet nog niet welk type band werd gebruikt, daar moet ik mij nog in verdiepen.

Crank
De crank is een TA Specialites Cyclotourist 30-40-50.
De eerste Clunkers waren one speed bikes, waarvan je geen last hebt als je downhill gaat.
Maar bij wedstrijden moesten de deelnemers ook stukken omhoog, en was de behoefte aan meer versnellingen geboren.
Gary was de eerste die een tripple crank gebruikte.
Ik vond deze op Ebay France, hij is van de week (2-11) binnen gekomen en ziet er erg goed uit!
Het is een crank uit 1976, dus al bijna 40 jaar oud, maar ziet er qua slijtage uit of ie nog geen 500 km heeft gemaakt.
Ben er erg blij mee.

Image

Pendalen
De pendalen zijn BMX type KKT, ik heb deze nog niet kunnen vinden.
Wel veel gezien van dat merk, maar de specifieke nog niet.

Shifters
De shifters zijn Suntour Mighty, deze zijn origineel racefiets schakelaars voor op de onderbuis.
Om te kunnen gebruiken op het stuur, zijn er adapters nodig.
Ik moet nog uitzoeken hoe deze gemaakt werden, kan daar niet veel info over vinden.
De staat van deze zijn erg goed, draaien lekker soepel met een mooie ratel.

Image

Voor derrie & achter derrie
De voor en achter derrie zijn van het type Suntour Cyclone, op dat moment de beste keus voor MTB gebruik.
Het verbaasde mij weer in hoe goede staat deze onderdelen nog te vinden zijn!
Zowel de voor als achter zijn in erg goede staat, nog mooi verchroomd en goed werkend.

Image

Image

Stuurpen
De stuurpen is een BMX type, merk Ashtabula, een vrij legendarisch BMX merk.
Natuurlijk gekozen om de sterkte die voor het MTB’en zo belangrijk is.
Omdat het een legendarisch merk is, drijft het de prijs helaas ook op, een stuurpen van een beetje kwaliteit kost zo $200…
Ik heb nu een precies zelfde type gekocht, gemaakt door Ashtabula, maar met Schwinn er op.

Image

Remhandles
De rem handles zijn van een Honda motor en door Gary voor het eerst gebruikt, omdat de andere handles van die tijd het gebruik niet aan konden.
Door deze handles te gebruiken kon maximaal gebruik worden gemaakt van de remkracht die de Union remmen konden bieden.
Daarnaast kan je met deze handles extra dikke remkabels gebruiken voor extra sterkte.
Ze komen van een Honda 305 motor.
Ik heb links en rechts inmiddels binnen, ze werken goed, maar hebben wel een polijstbeurt nodig. :-)

Image

Stuur
Het stuur is een Wald Longhorn motor stuur.
Ik heb deze nog niet kunnen vinden, maar zal denk ik niet al te moeilijk worden.

Zadel
Het zadel is een Brooks B72, helaas ook erg duur in goede staat, gaat ook zo richting de $150.
Nog even goed zoeken dus.

Zadelpen
De zadelpen is origineel een stalen exemplaar, deze zit ook in mijn frame.
Ze waren niet heel erg stevig, en bogen geregeld om.
De oplossing was een alu buis van het merk Koskis met een adapter om de Brooks te kunnen bevestigen.

Zadelpenklem
De zadelpenklem is een Campagnolo QR.
Heb ik nog niet naar gezocht.

Zo, dat was de hele opsomming van de onderdelen, zodra ik een onderdeel binnen heb, zal ik dat hier updaten. :-q

De post hieronder ga ik gebruiken om het opbouw proces te laten zien.
User avatar
Jamis Diablo
Mountainbiker
Posts: 88
Joined: Thu 05 Jul 2007 18:03
Location: Duivels
Contact:

Re: The Godmother of all MTB's

Post by Jamis Diablo »

Gereserveerd voor opbouw foto's.
User avatar
DeGlenne
Mountainbiker
Posts: 347
Joined: Sun 22 Mar 2009 16:31
Location: NinerD Moonduster,Kona Unit Ss, Kona Paddywagon

Re: The Godmother of all MTB's

Post by DeGlenne »

Wow super topic hier man. Zeker eentje om te volgen.
Zal een project worden van lange duur zo te lezen maar eens ze klaar zal zijn zal je een geweldige topbike hebben man. Alvast een fan erbij en keep up the good work!!
User avatar
zwolle
Mountainbiker
Posts: 1255
Joined: Thu 07 Aug 2008 19:26
Location: scott scale RC , specialized epic expert , zanatta z88

Re: The Godmother of all MTB's

Post by zwolle »

ik ben ook fan, ga dit zeker verder volgen :-D
User avatar
lange Peter
Mountainbiker
Posts: 294
Joined: Mon 24 Dec 2007 13:45
Location: bmc 4 cilinder

Re: The Godmother of all MTB's

Post by lange Peter »

Mooie uiteenzetting,ik ben vanaf nu geabonneerd op dit topic :wink:
G-love
Mountainbiker
Posts: 1166
Joined: Mon 21 Mar 2005 14:39

Re: The Godmother of all MTB's

Post by G-love »

Wtf?!?!?!
Das de moeite =D>

Laat de pics maar komen :bounce: :bounce: :bounce:
User avatar
serge
Mountainbiker
Posts: 963
Joined: Thu 16 Oct 2003 22:06
Location: Yeti old skool. Seven Sola/IMX 29er custom, Roubaix.
Contact:

Re: The Godmother of all MTB's

Post by serge »

:drunk:
User avatar
Glennvh
Mountainbiker
Posts: 575
Joined: Thu 04 Aug 2011 22:36
Location: verandert graag eens
Contact:

Re: The Godmother of all MTB's

Post by Glennvh »

Ook al ben ik maar 24 jaar en zou er zelf niet aanbeginne, maar dit volg ik zeker op :)

Goodluck
User avatar
K2-er
Test team
Posts: 3630
Joined: Fri 04 Jul 2003 11:35
Location: Orbea Rallon/Commencal Meta/ Nicolai Helius/Kona Jake the snake
Contact:

Re: The Godmother of all MTB's

Post by K2-er »

lange Peter wrote:Mooie uiteenzetting,ik ben vanaf nu geabonneerd op dit topic :wink:
Idem!
Post Reply